Bán hàng trên sàn thương mại điện tử: Ai có trách nhiệm khai và nộp thuế?

Cơ chế quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên sàn TMĐT

Việc quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên sàn thương mại điện tử đặt ra yêu cầu lớn đối với cơ quan thuế do số lượng giao dịch lớn, tính phân tán cao và việc quản lý trực tiếp từng cá nhân bán hàng gặp nhiều khó khăn.

Từ năm 2025, pháp luật đã chuyển một phần trách nhiệm quản lý thuế từ người bán sang tổ chức quản lý sàn và nền tảng số có chức năng thanh toán.

2. Quá trình hình thành cơ chế khấu trừ, nộp thuế thay

Theo tài liệu gốc, Luật số 56/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/4/2025, lần đầu tiên đặt ra nguyên tắc tổ chức quản lý sàn giao dịch thương mại điện tử và nền tảng số có chức năng thanh toán phải khấu trừ, nộp thuế thay cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Tiếp đó, ngày 09/6/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 117/2025/NĐ-CP và nghị định này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, cụ thể hóa cơ chế nêu trên.

3. Sàn có chức năng thanh toán: Sàn thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay

Đối với sàn thương mại điện tử hoặc nền tảng số có chức năng thanh toán, tổ chức quản lý nền tảng có trách nhiệm khấu trừ số thuế GTGT và thuế TNCN phải nộp đối với từng giao dịch phát sinh doanh thu của hộ, cá nhân kinh doanh.

Theo Điều 5 Nghị định 117/2025/NĐ-CP, thời điểm khấu trừ là khi giao dịch được xác nhận thành công và chấp nhận thanh toán.

Thuế được khấu trừ theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu của từng giao dịch, tùy nhóm ngành nghề. Theo tài liệu gốc, nhóm phân phối hàng hóa áp dụng khoảng 1,5%, gồm 1% thuế GTGT và 0,5% thuế TNCN; nhóm dịch vụ, hoa hồng, môi giới áp dụng khoảng 7%.

Nếu nền tảng không xác định được tính chất giao dịch là hàng hóa hay dịch vụ, mức tỷ lệ khấu trừ cao nhất theo quy định được áp dụng.

Không phải khai, nộp lại đối với phần doanh thu đã được sàn xử lý

Theo khoản 4 Điều 11 Nghị định 117/2025/NĐ-CP, nếu hộ, cá nhân kinh doanh đã được sàn khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế GTGT, TNCN thì không phải tiếp tục khai và nộp lại đối với phần doanh thu tương ứng.

Quy định này nhằm tránh tình trạng kê khai trùng và đánh thuế hai lần trên cùng một khoản doanh thu.

Sàn không có chức năng thanh toán: Người bán tự thực hiện nghĩa vụ thuế

Đối với nền tảng không có chức năng thanh toán, trách nhiệm khai và nộp thuế vẫn thuộc về hộ, cá nhân kinh doanh.

Các nền tảng này chủ yếu thực hiện việc rao bán hoặc kết nối giữa người mua và người bán nhưng không trực tiếp xử lý dòng tiền. Theo đó, sàn không khấu trừ thuế mà có nghĩa vụ cung cấp thông tin định danh người bán cho cơ quan thuế.

Người bán phải tự xác định doanh thu và thực hiện nghĩa vụ khai, nộp thuế theo quy định áp dụng đối với hộ, cá nhân kinh doanh.

4. Cơ chế hoàn thuế

Trường hợp tổng doanh thu trong năm chưa đạt ngưỡng chịu thuế nhưng cá nhân đã bị sàn khấu trừ và nộp thay trong quá trình giao dịch, cá nhân có quyền thực hiện thủ tục hoàn thuế theo cơ chế được quy định tại Nghị định 117/2025/NĐ-CP.

Hồ sơ đề nghị hoàn được gửi đến cơ quan thuế quản lý địa bàn nơi cá nhân cư trú theo các căn cứ về nơi ở hiện tại, tạm trú hoặc thường trú.

5. Người bán vẫn cần chủ động đối chiếu dữ liệu

Cơ chế sàn khấu trừ thuế giúp giảm đáng kể gánh nặng thủ tục cho người bán, nhưng không có nghĩa người bán hoàn toàn không cần quản lý số liệu.

Người bán vẫn nên đối chiếu doanh thu, số thuế đã khấu trừ và chứng từ do sàn cung cấp với sổ sách của mình để kịp thời phát hiện sai lệch.

6. Kết luận

Trách nhiệm khai và nộp thuế trên sàn thương mại điện tử hiện được phân định chủ yếu theo việc nền tảng có chức năng thanh toán hay không.

Do đó, người bán cần xác định đúng loại nền tảng mà mình đang sử dụng. Nếu doanh thu đã được sàn khấu trừ, kê khai và nộp thay thì không khai lại đối với phần doanh thu đó; ngược lại, nếu hoạt động trên nền tảng không có chức năng thanh toán hoặc có doanh thu ngoài sàn, người bán vẫn phải chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế tương ứng.