Thuế là một khoản thu mang tính bắt buộc đối với tổ chức, cá nhân chịu thuế. Tùy thuộc vào mục đích và đối tượng mà sẽ chia ra nhiề loại thuế khác nhau, sẽ có hai loại thuế chính là thuế trực thu và thuế gián thu. Vậy thuế trực thu là gì và thuế gián thu là gì? Cùng ZA Office tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây!
THUẾ TRỰC THU VÀ THUẾ GIÁN THU LÀ GÌ?
1. KHÁI NIỆM
Hiện tại chưa có văn bản nào quy định về khái niệm của thuế trực thu và thuế gián thu. Tuy nhiên thông qua tính chất và đối tượng của từng loại thuế, có thể hiểu:
Thuế trực thu là loại thuế đánh vào thu nhập, lợi nhuận của người nộp thuế. Người nộp thuế đồng thời là người chịu thuế.
Thuế gián thu là thuế đánh vào hàng hóa, dịch vụ, được điều tiết thông qua giá cả hàng hóa dịch vụ. Đối với loại thuế này thì người nộp thuế không phải là người chịu thuế.
2. THUẾ TRỰC THU BAO GỒM NHỮNG LOẠI THUẾ NÀO?
Tiêu biểu của thuế trực thu là thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp.
2.1. Thuế thu nhập cá nhân
Thuế thu nhập cá nhân là thuế đánh vào các thu nhập chịu thuế của cá nhân theo quy định của Luật thuế thu nhập cá nhân.
Các thu nhập chịu thuế của thuế thu nhập cá nhân bao gồm:
Thu nhập từ kinh doanh (hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu trong năm dương lịch trên 100 triệu đồng).
Thu nhập từ tiền lương, tiền công;
Thu nhập từ kinh doanh (hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu trong năm dương lịch dưới 100 triệu đồng không phải nộp thuế thu nhập cá nhân);
Thuế thu nhập doanh nghiệp là loại thuế đánh trực tiếp vào thu nhập của doanh nghiệp Thu nhập chịu thuế của thuế thu nhập doanh nghiệp là các thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh
Căn cứ tính thuế của thu nhập doanh nghiệp là thu nhập tính thuế trong kỳ tính thuế và thuế suất.
Thu nhập tính thuế trong kỳ tính thuế = Thu nhập chịu thuế – (Thu nhập được miễn thuế + Các khoản lỗ được kết chuyển theo quy định)
Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 20%
3. THUẾ GIÁN THU BAO GỒM NHỮNG LOẠI THUẾ NÀO?
Thuế gián thu bao gồm những loại thuế sau:
3.1. Thuế tiêu thụ đặc biệt
Thuế tiêu thụ đặc biệt là loại thuế áp dụng cho một số loại hàng hóa, dịch vụ nhằm điều tiết việc sản xuất, nhập khẩu và tiêu dùng xã hội. Các loại hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt bao gồm:
Hàng hóa bao gồm: Thuốc lá điếu, xì gà và chế phẩm khác từ cây thuốc lá dùng để hút, hít, nhai, ngửi, ngậm; Rượu; Bia; Xe ô tô dưới 24 chỗ, kể cả xe ô tô vừa chở người, vừa chở hàng loại có từ hai hàng ghế trở lên, có thiết kế vách ngăn cố định giữa khoang chở người và khoang chở hàng; Xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh có dung tích xi lanh trên 125cm(3); Tàu bay, du thuyền; Xăng các loại; Điều hoà nhiệt độ công suất từ 90.000 BTU trở xuống; Bài lá; Vàng mã, hàng mã.
Dịch vụ bao gồm: Kinh doanh vũ trường; mát-xa (massage), ka-ra-ô-kê (karaoke); ca-si-nô (casino); trò chơi điện tử có thưởng bao gồm trò chơi bằng máy giắc-pót (jackpot), máy sờ-lot (slot) và các loại máy tương tự; đặt cược; gôn (golf) bao gồm bán thẻ hội viên, vé chơi gôn; xổ số.
3.2. Thuế giá trị gia tăng
Theo quy định tại Điều 2 Luật Thuế Giá trị gia tăng 2008, Thuế giá trị gia tăng là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Thuế giá trị gia tăng được cộng vào giá bán hàng hóa, dịch vụ và do người sử dụng trả khi sử dụng sản phẩm đó.
3.3. Thuế bảo vệ môi trường
Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật thuế bảo vệ môi trường 2010 Thuế bảo vệ môi trường là loại thuế gián thu, thu vào sản phẩm, hàng hóa khi sử dụng gây tác động xấu đến môi trường.
3.4. Thuế tài nguyên
Thuế tài nguyên là loại thuế mà tổ chức, cá nhân phải nộp cho Nhà nước khi thực hiện khai thác tài nguyên. Đối tượng chịu thuế bao gồm: Khoáng sản kim loại, không kim loại; Dầu thô; Khí thiên nhiên, khí than; Sản phẩm của rừng tự nhiên, trừ động vật; Hải sản tự nhiên, bao gồm động vật và thực vật biển; Nước thiên nhiên, bao gồm nước mặt và nước dưới đất; Yến sào thiên nhiên; Tài nguyên khác do Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định.
3.5. Thuế xuất, nhập khẩu
Thuế xuất, nhập khẩu là thuế đánh vào các hàng hóa, dịch vụ thông qua hoạt động xuất nhập khẩu bao gồm:
Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam.
Hàng hóa xuất khẩu từ thị trường trong nước vào khu phi thuế quan, hàng hóa nhập khẩu từ khu phi thuế quan vào thị trường trong nước.
Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ và hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp thực hiện quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu, quyền phân phối.
4. KẾT LUẬN
Việc hiểu rõ về thuế trực thu và thuế gián thu sẽ giúp doanh nghiệp và cá nhân có chiến lược tài chính phù hợp, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế. Để vận hành doanh nghiệp một cách hiệu quả, bạn cần nắm bắt các quy định về thuế và có phương án quản lý hợp lý, tránh rủi ro về pháp lý và tài chính.
Tuy nhiên, sang năm 2025, với nhiều sự thay đổi về chính sách thuế từ chính phủ, đòi hỏi sự cập nhật liên tục và kiến thức chuyên sâu. Nếu Doanh nghiệp của bạn đang gặp khó khăn trong các thủ tục về thuế hoặc cần tư vấn chuyên nghiệp, hãy tìm đến ZA Office – đơn vị cung cấp dịch vụ pháp lý và thuế uy tín hàng đầu.
5. ZA OFFICE – ĐƠN VỊ CUNG CẤP DỊCH VỤ PHÁP LÝ- THUẾ CHUYÊN NGHIỆP, UY TÍN
Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn pháp lý và thuế, ZA Office tự hào là đối tác đáng tin cậy cho doanh nghiệp và cá nhân. ZA Office cung cấp các dịch vụ toàn diện giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật, tối ưu chi phí và tập trung phát triển kinh doanh.
Áp dụng mức lương tối thiểu vùng mới nhất có hiệu lực từ ngày 01/07/2024
Vùng I: 4,960,000 đồng/tháng
Vùng II: 4,410,000 đồng/tháng
Vùng III: 3,860,000 đồng/tháng
Vùng IV: 3,450,000 đồng/tháng
1. Vùng I, gồm các địa bàn:
Các quận và các huyện Gia Lâm, Đông Anh, Sóc Sơn, Thanh Trì, Thường Tín, Hoài Đức, Thạch Thất, Quốc Oai, Thanh Oai, Mê Linh, Chương Mỹ và thị xã Sơn Tây thuộc thành phố Hà Nội;
Các thành phố Hạ Long, Uông Bí, Móng Cái và các thị xã Quảng Yên, Đông Triều thuộc tỉnh Quảng Ninh;
Các quận và các huyện Thủy Nguyên, An Dương, An Lão, Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, Cát Hải, Kiến Thụy thuộc thành phố Hải Phòng;
Thành phố Hải Dương thuộc tỉnh Hải Dương;
Các quận, thành phố Thủ Đức và các huyện Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh, Nhà Bè thuộc Thành phố Hồ Chí Minh;
Các thành phố Biên Hòa, Long Khánh và các huyện Nhơn Trạch, Long Thành, Vĩnh Cửu, Trảng Bom, Xuân Lộc, Thống Nhất thuộc tỉnh Đồng Nai;
Các thành phố Thủ Dầu Một, Thuận An, Dĩ An, Tân Uyên, Bến Cát và các huyện Bàu Bàng, Bắc Tân Uyên, Dầu Tiếng, Phú Giáo thuộc tỉnh Bình Dương;
Thành phố Vũng Tàu, thị xã Phú Mỹ thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu;
Thành phố Tân An và các huyện Đức Hòa, Bến Lức, Cần Giuộc thuộc tỉnh Long An.
2. Vùng II, gồm các địa bàn:
Các huyện còn lại thuộc thành phố Hà Nội;
Thành phố Lào Cai thuộc tỉnh Lào Cai;
Các thành phố Thái Nguyên, Sông Công và Phổ Yên thuộc tỉnh Thái Nguyên;
Thành phố Hoà Bình và huyện Lương Sơn thuộc tỉnh Hòa Bình;
Thành phố Việt Trì thuộc tỉnh Phú Thọ;
Thành phố Bắc Giang, thị xã Việt Yên và huyện Yên Dũng thuộc tỉnh Bắc Giang;
Các thành phố Vĩnh Yên, Phúc Yên và các huyện Bình Xuyên, Yên Lạc thuộc tỉnh Vĩnh Phúc;
Các thành phố Bắc Ninh, Từ Sơn; các thị xã Thuận Thành, Quế Võ và các huyện Tiên Du, Yên Phong, Gia Bình, Lương Tài thuộc tỉnh Bắc Ninh;
Thành phố Hưng Yên, thị xã Mỹ Hào và các huyện Văn Lâm, Văn Giang, Yên Mỹ thuộc tỉnh Hưng Yên;
Thành phố Chí Linh, thị xã Kinh Môn và các huyện Cẩm Giàng, Bình Giang, Tứ Kỳ, Gia Lộc, Nam Sách, Kim Thành thuộc tỉnh Hải Dương;
Thành phố Cẩm Phả thuộc tỉnh Quảng Ninh;
Các huyện còn lại thuộc thành phố Hải Phòng;
Thành phố Thái Bình thuộc tỉnh Thái Bình;
Thành phố Nam Định và huyện Mỹ Lộc thuộc tỉnh Nam Định;
Thành phố Ninh Bình thuộc tỉnh Ninh Bình;
Các thành phố Thanh Hóa, Sầm Sơn và các thị xã Bỉm Sơn, Nghi Sơn thuộc tỉnh Thanh Hóa;
Thành phố Vinh, thị xã Cửa Lò và các huyện Nghi Lộc, Hưng Nguyên thuộc tỉnh Nghệ An;
Thành phố Đồng Hới thuộc tỉnh Quảng Bình;
Thành phố Huế thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế;
Các thành phố Hội An, Tam Kỳ thuộc tỉnh Quảng Nam;
Các quận, huyện thuộc thành phố Đà Nẵng;
Các thành phố Nha Trang, Cam Ranh và thị xã Ninh Hòa thuộc tỉnh Khánh Hòa;
Các thành phố Đà Lạt, Bảo Lộc thuộc tỉnh Lâm Đồng;
Thành phố Phan Thiết thuộc tỉnh Bình Thuận;
Huyện Cần Giờ thuộc Thành phố Hồ Chí Minh;
Thành phố Tây Ninh, các thị xã Trảng Bàng, Hòa Thành và huyện Gò Dầu thuộc tỉnh Tây Ninh;
Các huyện Định Quán, Tân Phú, Cẩm Mỹ thuộc tỉnh Đồng Nai;
Thành phố Đồng Xoài, thị xã Chơn Thành và huyện Đồng Phú thuộc tỉnh Bình Phước;
Thành phố Bà Rịa thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu;
Các huyện Thủ Thừa, Cần Đước và thị xã Kiến Tường thuộc tỉnh Long An;
Thành phố Mỹ Tho và huyện Châu Thành thuộc tỉnh Tiền Giang;
Thành phố Bến Tre và huyện Châu Thành thuộc tỉnh Bến Tre;
Thành phố Vĩnh Long và thị xã Bình Minh thuộc tỉnh Vĩnh Long;
Các quận thuộc thành phố Cần Thơ;
Các thành phố Rạch Giá, Hà Tiên, Phú Quốc thuộc tỉnh Kiên Giang;
Các thành phố Long Xuyên, Châu Đốc thuộc tỉnh An Giang;
Thành phố Trà Vinh thuộc tỉnh Trà Vinh;
Thành phố Sóc Trăng thuộc tỉnh Sóc Trăng;
Thành phố Bạc Liêu thuộc tỉnh Bạc Liêu;
Thành phố Cà Mau thuộc tỉnh Cà Mau.
3. Vùng III, gồm các địa bàn:
Các thành phố trực thuộc tỉnh còn lại (trừ các thành phố trực thuộc tỉnh nêu tại vùng I, vùng II);
Thị xã Sa Pa, huyện Bảo Thắng thuộc tỉnh Lào Cai;
Các huyện Phú Bình, Phú Lương, Đồng Hỷ, Đại Từ thuộc tỉnh Thái Nguyên;
Các huyện Hiệp Hòa, Tân Yên, Lạng Giang thuộc tỉnh Bắc Giang;
Các huyện Ninh Giang, Thanh Miện, Thanh Hà thuộc tỉnh Hải Dương;
Thị xã Phú Thọ và các huyện Phù Ninh, Lâm Thao, Thanh Ba, Tam Nông thuộc tỉnh Phú Thọ;
Các huyện Vĩnh Tường, Tam Đảo, Tam Dương, Lập Thạch, Sông Lô thuộc tỉnh Vĩnh Phúc;
Các huyện Vân Đồn, Hải Hà, Đầm Hà, Tiên Yên thuộc tỉnh Quảng Ninh;
Các huyện còn lại thuộc tỉnh Hưng Yên;
Các huyện Thái Thụy, Tiền Hải thuộc tỉnh Thái Bình;
Các huyện còn lại thuộc tỉnh Nam Định;
Thị xã Duy Tiên và huyện Kim Bảng thuộc tỉnh Hà Nam;
Các huyện Gia Viễn, Yên Khánh, Hoa Lư thuộc tỉnh Ninh Bình;
Các huyện Đông Sơn, Quảng Xương, Triệu Sơn, Thọ Xuân, Yên Định, Vĩnh Lộc, Thiệu Hóa, Hà Trung, Hậu Lộc, Nga Sơn, Hoằng Hóa, Nông Cống thuộc tỉnh Thanh Hóa;
Các huyện Quỳnh Lưu, Yên Thành, Diễn Châu, Đô Lương, Nam Đàn, Nghĩa Đàn và các thị xã Thái Hòa, Hoàng Mai thuộc tỉnh Nghệ An;
Thị xã Kỳ Anh thuộc tỉnh Hà Tĩnh;
Các thị xã Hương Thủy, Hương Trà và các huyện Phú Lộc, Phong Điền, Quảng Điền, Phú Vang thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế;
Thị xã Điện Bàn và các huyện Đại Lộc, Duy Xuyên, Núi Thành, Quế Sơn, Thăng Bình, Phú Ninh thuộc tỉnh Quảng Nam;
Các huyện Bình Sơn, Sơn Tịnh thuộc tỉnh Quảng Ngãi;
Các thị xã Sông Cầu, Đông Hòa thuộc tỉnh Phú Yên;
Các huyện Ninh Hải, Thuận Bắc, Ninh Phước thuộc tỉnh Ninh Thuận;
Các huyện Cam Lâm, Diên Khánh, Vạn Ninh thuộc tỉnh Khánh Hòa;
Huyện Đăk Hà thuộc tỉnh Kon Tum;
Các huyện Đức Trọng, Di Linh thuộc tỉnh Lâm Đồng;
Thị xã La Gi và các huyện Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam thuộc tỉnh Bình Thuận;
Các thị xã Phước Long, Bình Long và các huyện Hớn Quản, Lộc Ninh, Phú Riềng thuộc tỉnh Bình Phước;
Các huyện còn lại thuộc tỉnh Tây Ninh;
Các huyện Long Điền, Đất Đỏ, Xuyên Mộc, Châu Đức, Côn Đảo thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu;
Các huyện Đức Huệ, Châu Thành, Tân Trụ, Thạnh Hóa thuộc tỉnh Long An;
Thị xã Cai Lậy và các huyện Chợ Gạo, Tân Phước thuộc tỉnh Tiền Giang;
Các huyện Ba Tri, Bình Đại, Mỏ Cày Nam thuộc tỉnh Bến Tre;
Các huyện Mang Thít, Long Hồ thuộc tỉnh Vĩnh Long;
Các huyện thuộc thành phố Cần Thơ;
Các huyện Kiên Lương, Kiên Hải, Châu Thành thuộc tỉnh Kiên Giang;
Thị xã Tân Châu và các huyện Châu Phú, Châu Thành, Thoại Sơn thuộc tỉnh An Giang;
Các huyện Châu Thành, Châu Thành A thuộc tỉnh Hậu Giang;
Thị xã Duyên Hải thuộc tỉnh Trà Vinh;
Thị xã Giá Rai và huyện Hòa Bình thuộc tỉnh Bạc Liêu;
Các thị xã Vĩnh Châu, Ngã Năm thuộc tỉnh Sóc Trăng;
Các huyện Năm Căn, Cái Nước, U Minh, Trần Văn Thời thuộc tỉnh Cà Mau;
Các huyện Lệ Thủy, Quảng Ninh, Bố Trạch, Quảng Trạch và thị xã Ba Đồn thuộc tỉnh Quảng Bình.